ABD Dışişleri Bakanı Rubio: "İran ile görüşmelerde bir miktar ilerleme sağlandı"

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İsveç'in Helsingborg kentinde NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesinde gazetecilere açıklamalarda bulundu. Bakan Rubio, toplantıda bir araya gelecek mevkidaşlarıyla NATO tarihindeki en önemli liderler zirvesinden biri olması beklenen Ankara zirvesinin temelini atacaklarını söyledi. Rubio, "Açıkçası Başkan Trump, NATO'daki bazı müttefiklerimizin Orta Doğu'daki operasyonlarımıza verdikleri tepkiler nedeniyle hayal kırıklığı içinde. Bu meselenin ele alınması gerekecek. Bu, bugün çözülecek ya da ele alınacak bir mesele değil. Bu, liderler zirvesinde tartışılması gereken bir konu" ifadelerini kullandı. Rubio, "Her ittifak gibi bu da tüm üyeler için faydalı olmalı. Beklentilerin ne olduğu konusunda net bir anlayış olmalı" dedi.

"Avrupa'daki askerlerin sayısındaki değişiklik yapılması, ceza niteliğinde değil"

ABD'nin Avrupa'daki askerlerine ilişkin değişikliklere değinen Rubio, "Dün Başkan'ın Polonya ve konuşlandırmalarla ilgili açıklamasını gördünüz. Bununla birlikte ABD'nin kuvvet konuşlandırmaları açısından yerine getirilmesi gereken küresel yükümlülükleri bulunuyor. Bu da sürekli olarak askerlerimizi nereye konuşlandırdığımızı yeniden değerlendirmemizi gerektiriyor. Bu cezalandırıcı bir şey değil, sadece devam eden bir süreç. Bu süreç, tüm bu son raporlar ve gerilimlerden önce de zaten vardı" şeklinde konuştu.

"Mühimmatı, gelecekteki ihtiyaçlar için gerekli hızda üretemiyoruz"

ABD'nin NATO müttefikleriyle iş birliği yapabileceğini düşündüğü alanlardan birinin de savunma sanayii altyapısı olduğunu belirten Rubio, "Bugün mühimmatı, gelecekteki ihtiyaçlar için gerekli hızda üretemiyoruz. Bu, ele alınması gereken bir mesele. Birlikte çalışabileceğimiz ve birlikte çalışmak istediğimiz bir mesele" dedi.

İran ile görüşmeler

Rubio kapsamlı bir anlaşma varılması amacıyla İran ile yürütülen görüşmelere de değinerek, "İran ile görüşmeler devam ediyor ve buradan gelecek haberleri bekliyoruz. Bir miktar ilerleme oldu. Abartmak istemiyorum, ama biraz hareketlilik oldu ve bu iyi bir şey" şeklinde konuştu. İran'a yönelik temel yaklaşımlarında değişiklik olmadığını vurgulayan Rubio, "İran, asla nükleer silaha sahip olamaz. Bu rejim, asla nükleer silahlara sahip olamaz. Bunu başarmak için de zenginleştirme meselesini ele almak zorundayız. Yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum konusunu ele almak zorundayız" dedi.

"Hürmüz Boğazında geçiş ücreti planına karşı BMGK'dan sonuç almaya çalışacağız"

Hürmüz Boğazı'na ilişkin Rubio, "İran, bir geçiş ücreti sistemi oluşturmaya ve bu konuda Umman'ı da ikna etmeye çalışıyor. Uluslararası bir su yolunda böyle bir uygulamanın dünyada hiçbir ülke tarafından kabul edilmemesi gerekir. İran dışında bunu destekleyen bir ülke bilmiyorum, ama hiçbir ülke bunu kabul etmemeli" ifadelerini kullandı. Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nde bu hususta bir tasarıları olduğunu, ancak birkaç ülkenin bunu veto etmeyi düşündüklerini kaydeden Rubio, "Bu üzücü olur. Ancak vetoyu önlemek için gerekli küresel uzlaşıyı sağlamak adına elimizden gelen her şeyi yapıyoruz. BM'yi kullanmaya çalışıyoruz. Bakalım BM hala fonksiyonel mi? Sonuç almaya çalıştığımız yer orası olacak" şeklinde konuştu. Rubio, "Dünyada hiçbir tarafın uluslararası bir su yolunda geçiş ücreti sistemini desteklemesi gerektiğini düşünmüyorum. Bu kesinlikle kabul edilemez ve buna izin verilemez. Eğer bu Hürmüz Boğazı'nda yapılırsa dünyada beş farklı yerde daha yapılır" ifadelerini kullandı.

Rutte: "Daha fazla üretim yapmak zorundayız"

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise NATO üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarının bugünkü toplantıda ABD Başkanı Donald Trump'ın da üstünde durduğu bazı meselelere de odaklanacağını ifade etti. Rutte, "Bunların başında savunma harcamaları geliyor. İyi haber, artık paranın geliyor olması. Savunma harcamaları, Lahey Zirvesi'nin başarısı üzerine hızla artırılıyor. On milyarlarca dolar ve yıllar içinde yüz milyarlarca dolar gelecek" dedi. Paranın iyi harcandığından da emin olunması gerektiğini ve burada meselenin savunma sanayi altyapısına geldiğini ifade eden Rutte, savunma sanayiinin yeterince üretim yapmadığını ve bu konunun Ankara'da yapılacak NATO liderler zirvesinde görüşüleceğini vurguladı. Rutte, "Caydırıcılığımızı ve savunmamızı sürdürebilmek için daha fazla üretim yapmak zorundayız" dedi.
Bugün ayrıca Ukrayna'nın da gündemde olacağını ifade eden Rutte, ABD'den Ukrayna'ya Patriot sistemleri gibi kritik askeri destek akışının devam ettiğini söyledi. Rutte, "Bu destek, Avrupalı müttefikler ve Kanada tarafından finanse ediliyor ve Ukrayna'nın savaşta güçlü kalabilmesi açısından gerçekten hayati önemde" şeklinde konuştu.

Konuşulacak en önemli meselelerden birinin de İran ve Hürmüz Boğazı olduğunu kaydeden Rutte, "Seyrüsefer özgürlüğünün ayaklar altına alınması kabul edilemez. Bununla toplu olarak nasıl başa çıkabileceğimizi düşünmemiz gerekiyor. Bence herkes, ABD'nin İran'ın nükleer kapasitesini zayıflatmasının Orta Doğu, Avrupa ve tüm dünya açısından kritik olduğunu kabul ediyor" ifadelerini kullandı.

"Tek bir müttefike, yani ABD'ye olan bağımlılığımızı azaltacağız"

ABD'nin Polonya'ya 5 bin asker asker daha gönderme kararı sorulan Rutte, "Bu açıklamayı memnuniyetle karşılıyorum. Komutanlarımız tüm detaylar üzerinde çalışıyorlar, elbette bunu memnuniyetle karşılıyorum. Ancak şunu açıkça belirtelim: İzlediğimiz yol; daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO, uzun süredir olduğu gibi tek bir müttefike yani ABD'ye olan bağımlılığımızı zaman içinde adım adım azaltarak onların da bizim çıkarlarımıza uygun olan diğer önceliklere daha fazla yönelme imkanı ve seçeneğine sahip olmalarını sağlamak. Ancak elbette dünkü açıklamayı memnuniyetle karşılıyorum" şeklinde konuştu.