Gökçeada’ya ‘şap hastalığından aşılı ari bölge’ statüsü verildi

Tarım ve Orman Bakanlığının yürüttüğü çalışmalar sonucunda Gökçeada, Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı’nca (WOAH) ‘şap hastalığından aşılı ari bölge’ olarak tanındı.

Bugüne kadar şap hastalığı vakası tespit edilmeyen Gökçeada, Tarım ve Orman Bakanlığının yürüttüğü çalışmalar neticesinde Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı (WOAH) tarafından ‘şap hastalığından aşılı ari bölge’ olarak tanındı. 2010 yılında bu statüyü kazanan Trakya’dan sonra Gökçeada için de alınan kararla Türkiye’nin uluslararası düzeyde tanınan koruma altındaki bölge alanı genişletilerek, Bakanlığın şap hastalığı ile mücadeledeki başarısı uluslararası düzeyde tescillenmiş oldu.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Gökçeada’da bugüne kadar şap hastalığı vakası tespit edilmedi. Adanın Anadolu’dan Ege Denizi ile ayrılmış sınırlı bir coğrafi alan olması, hastalıklardan korunma açısından önemli bir biyogüvenlik avantajı sağlıyor. Trakya Bölgesi’nin 2010 yılından bu yana sürdürdüğü ‘şap hastalığından aşılı ari bölge’ statüsü de Gökçeada için güçlü bir model oluştururken, adanın ari hayvancılık yapısının korunmasıyla sağlıklı, güvenilir ve sürdürülebilir hayvansal üretimin geliştirilmesi hedefleniyor.

Türkiye’nin başarısı tescillendi

Gökçeada’nın ‘şap hastalığından aşılı ari bölge’ olarak tanınmasına yönelik Tarım ve Orman Bakanlığı’nca hazırlanan teknik dosya, 2025 yılında Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı (WOAH) Arilik Departmanı’na resmi olarak sunuldu. WOAH Bilimsel Komitesi tarafından yapılan değerlendirme sonucunda Gökçeada’nın Dünya Hayvan Sağlık Teşkilatı’nın ’kara hayvanları sağlık’ kodunun ilgili maddesi kapsamında şap hastalığından aşılı ari bölge olarak tanınma şartlarını karşıladığı tespit edildi. WOAH’ın Mayıs 2026’da gerçekleştirilen 93. genel oturumunda Gökçeada’nın statüsü resmen kabul edildi. Adaya ‘şap hastalığından aşılı ari bölge’ statüsü tanınmasına ilişkin sertifika, Paris’te düzenlenen toplantıda Bakan Yardımcısı Ahmet Gümen’e takdim edildi.

Şap hastalığından ‘aşılı arilik statüsü’ kazanılması, hayvan sağlığı, hayvancılık ekonomisi ve ülke prestiji açısından çok önemli kazanımlar sağlıyor. Özellikle Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı tarafından tanınan resmi statü, ülkelerin hayvan hastalıkları yönetim kapasitesinin uluslararası düzeyde kabul edildiğini gösteriyor. Gökçeada’nın bu statüyü kazanmasının şu katkıları sağlayacağı belirtildi:

"Hastalığın kontrol altına alındığı bölgelerde üretim kayıpları azalır ve işletme verimliliği artar. Ari bölgeler arasında hayvan hareketinin şarta bağlı olmamasından dolayı Gökçeada ve daha önce ariliğini kazanmış Trakya Bölgesi arasında yapılacak hayvan hareketine izin verilebilecek. Böylece Trakya Bölgesi için gerek görüldüğü takdirde hayvan ihtiyacını karşılayabileceği yeni bir ari bölge kazanımı sağlandı. Ari bölgelere yapılacak hayvan hareketleri şarta bağlı olduğundan bölgeye hastalığın girmemesi için ari olmayan bölgelerden hayvan hareketleri belirli şartlar altında analizler gerçekleştirilerek yapılacak. Böylece hastalığın bölgeye hayvan hareketleri ile girmesi engellenecek, yetiştiricinin ekonomik sürdürülebilirliği güçlendirilecek. Aşılı arilik statüsü; güçlü sürveyans, kayıt sistemi, laboratuvar kapasitesi, hızlı teşhis, hayvan hareket kontrolü ve etkin aşılama programları gerektirir. Bu süreç yalnızca şap değil, diğer salgın hastalıklarla mücadele kapasitesini de artırır. WOAH tarafından tanınan statü, ülkenin veteriner otoritesinin etkinliğini gösterir. Uluslararası yatırımcı ve ticaret ortakları açısından güven oluşturur. Şap gibi sınır aşan hastalıklarda bir bölgenin aşılı ari hale gelmesi, komşu bölgelerdeki riskin de azalmasına katkı sağlar. Bölgesel kontrol programları ve zonlama uygulamaları daha etkin yürütülebilir. Aşısız ari bölge kazanımları daha fazla aşılı ari bölge kazanımı, aşılı arilik ve tam arilik yolunda önemli bir ara basamaktır. Düzenli aşılama, aktif sürveyans ve hızlı müdahale ile hastalık mihraklarının sıklığı önemli ölçüde azaltılabilir."

Trakya Bölgesi’nin uzun yıllardır sahip olduğu aşılı ari statüsünün kontrollü hayvan hareketleri ve yoğun sürveyans uygulamalarının başarılı bir örneği olduğu belirtildi. Ayrıca Gökçeada için yürütülen çalışmaların Türkiye’nin zonlama yaklaşımıyla daha geniş alanlarda statü kazanmayı hedeflediğini gösterdiği kaydedildi.